CÂU HỎI
Công ty nhận đơn hàng thiết kế từ khách hàng Nhật Bản. Một số nội dung trong hạng mục thiết kế vượt quá khả năng đáp ứng của người lao động hiện hữu, do đó Công ty tìm kiếm sự hỗ trợ từ chuyên gia bên ngoài, tạm gọi là ông Nguyễn Văn A. Công ty đề nghị cơ quan BHXH xem xét bản chất quan hệ giữa các bên để hướng dẫn việc xác định nghĩa vụ tham gia BHXH bắt buộc. 3. Các nội dung thỏa thuận được cung cấp để xin ý kiến như sau (theo hợp đồng đang ký kết và triển khai) 3.1. Phạm vi công việc và sản phẩm - Tham gia thực hiện các nội dung công việc của dự án HERDK theo danh mục chi tiết (quy định rõ tên các bản vẽ- số lượng - yêu cầu kỹ thuật) 3..2. Địa điểm, thời gian, phương tiện và tiến độ thực hiện Ông Nguyễn Văn A có toàn quyền lựa chọn thời gian và địa điểm thực hiện công việc tùy theo tình hình và nhu cầu thực tế. Công ty chỉ nhận kết quả bản vẽ cuối cùng theo deadline đã thông báo trước. (Thực tế thực hiện ông Nguyễn Văn A cư trú cách văn phòng làm việc 300km, thực hiện nội dung bản vẽ này vào buổi tối khi có thời gian rảnh - ông A tự sắp xếp thời gian, nằm ngoài thời gian làm việc của Công ty. Công ty không thực hiện các công tác quản lý nhân sự như: chấm công, ấn định ca/giờ làm, phê duyệt nghỉ, phân công công việc hằng ngày, yêu cầu báo cáo thường xuyên, áp dụng nội quy/kỷ luật lao động hoặc bố trí vào cơ cấu nhân sự.) Ông Nguyễn Văn A tự trang bị phương tiện làm việc nhằm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và bảo mật của dự án, bao gồm nhưng không giới hạn ở máy tính và giấy phép sử dụng các phần mềm kỹ thuật… Thời hạn thực hiện phạm vi công việc nêu tại mục 3.1 tối đa là 50 ngày và cần bảo đảm thời hạn khách hàng yêu cầu. Trường hợp thay đổi thời hạn hoặc cần cập nhật thêm bản vẽ, chi phí phát sinh có thể được hai bên thỏa thuận lại bằng văn bản. Giao tiếp với khách hàng: Ông Nguyễn Văn A toàn quyền trao đổi với khách hàng để làm rõ các yêu cầu kỹ thuật liên quan đến phạm vi công việc quy định tại mục 3.1 và chịu trách nhiệm sửa chữa/ cập nhật các sửa đổi bổ sung của bản vẽ theo yêu cầu từ phía khách hàng. Các trao đổi khác ngoài phạm vi kỹ thuật nhưng không giới hạn ở các điều khoản thương mại, chi phí phát sinh cho các dịch vụ kỹ thuật thuộc phạm vi làm việc của Công ty. 3.3. Giá trị thỏa thuận và thanh toán Giá trị cho phạm vi công việc nêu tại mục 3.1 là xx.xxx.000 đồng. Khoản tiền này đã bao gồm 10% thuế thu nhập cá nhân và Công ty có trách nhiệm khấu trừ, nộp cho cơ quan thuế tại thời điểm chi trả. Tiến độ thanh toán: Công ty thanh toán cho ông A 30% giá trị hợp đồng tại thời điểm ký kết; 40% tại thời điểm ông Nguyễn Văn A nộp toàn bộ các bản vẽ cho khách hàng; 30% còn lại sau khi khách hàng hoàn tất kiểm tra và nghiệm thu bản vẽ. Trong tình huống này, Ông A có thuộc đối tượng tham gia BHXH không? Và nếu có căn cứ đóng và thời gian đóng sẽ như thế nào. Kính mong cơ quan BHXH hướng dẫn để doanh nghiệp có thể triển khai phù hợp ạ.
TRẢ LỜI
Liên quan đến nội dung câu hỏi, Bảo hiểm xã hội Việt Nam trả lời Quý độc giả như sau:
1. Về đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc
Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15; điểm a khoản 1 Điều 12 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế số 51/2024/QH15; điểm a khoản 1 Điều 31 Luật Việc làm số 74/2025/QH15, người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp các bên thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên, thuộc đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN theo quy định của pháp luật tương ứng.
Bên cạnh đó, khoản 1 Điều 13 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định: Trường hợp hai bên thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì được coi là hợp đồng lao động.
2. Về xác định bản chất quan hệ giữa doanh nghiệp với người lao động
Theo thông tin Ông/bà cung cấp, cá nhân ông Nguyễn Văn A thực hiện công việc theo dự án, toàn quyền lựa chọn thời gian và địa điểm thực hiện công việc tùy theo tình hình và nhu cầu thực tế. Công ty chỉ nhận kết quả bản vẽ cuối cùng theo deadline đã thông báo trước. Công ty không thực hiện các công tác quản lý nhân sự như: chấm công, ấn định ca/giờ làm, phê duyệt nghỉ, phân công công việc hằng ngày, yêu cầu báo cáo thường xuyên, áp dụng nội quy/kỷ luật lao động hoặc bố trí vào cơ cấu nhân sự.
- Trường hợp 1: Cá nhân ông A thực hiện công việc độc lập, tự chủ về phương thức, thời gian, địa điểm thực hiện và chịu trách nhiệm về sản phẩm, kết quả dịch vụ theo thỏa thuận; Công ty không trực tiếp quản lý người lao động theo hình thức quản lý lao động thường xuyên về thời gian làm việc; quan hệ giữa các bên không có nội dung mang bản chất của quan hệ lao động theo khoản 1 Điều 13 Bộ luật Lao động năm 2019 thì cá nhân ông A và công ty không thuộc đối tượng đóng BHXH bắt buộc.
- Trường hợp 2: Cá nhân ông A phải trực tiếp thực hiện công việc theo sự phân công, quản lý, điều hành, giám sát của Công ty và được trả công, tiền lương theo quan hệ lao động, thì mặc dù hợp đồng được đặt tên là “hợp đồng dịch vụ chuyên gia” nhưng có đủ các yếu tố quy định tại khoản 1 Điều 13 Bộ luật Lao động năm 2019 thì vẫn được xác định là hợp đồng lao động. Khi đáp ứng các điều kiện thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, Công ty có trách nhiệm thực hiện việc đăng ký và đóng BHXH bắt buộc theo quy định.
Như vậy, việc xác định người lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc phải căn cứ vào bản chất quan hệ giữa các bên, nội dung thỏa thuận và tình hình thực tế tổ chức, thực hiện công việc; không chỉ căn cứ vào tên gọi của hợp đồng là hợp đồng khoán việc, hợp đồng giao khoán hay hợp đồng dịch vụ hoặc hình thức thanh toán tiền công.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam cung cấp các quy định của pháp luật có liên quan để Công ty được biết và thực hiện theo quy định.
Bình luận